เหรียญพระแก้วมรกต (บล็อคเจนีวา) ปี 2475 เนื้อเงิน

     "เหรียญพระแก้วมรกต เนื้อเงินวัดพระแก้ว" 
     เหรียญนี้จัดสร้างในคราวฉลองกรุงเทพมหานคร ครบ 150 ปี ในปีพ.ศ.2470 โดยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) ทรงแต่งตั้งคณะกรรมการ เพื่อปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดารามให้ทันกับการสมโภชกรุงเทพมหานคร โดยทรงโปรดเกล้าฯ ตั้งสมเด็จพระบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ทรงเป็นประธานกรรมการ

     เหรียญพระแก้วมรกตมีการจัดพิธีพุทธาภิเษกอย่างยิ่งใหญ่ โดยรวมพระเกจิชื่อดังในยุคนั้นเข้าร่วมอธิษฐานจิต อาทิ พระเจ้าวรวงศ์เธอกรมหลวงชินวรสิริวัฒน์  สมเด็จพระสังฆราชเจ้า วัดราชบพิธ, สมเด็จพระวันรัต (แพติสสเทโว) วัดสุทัศน์, พระโพธิวงศาจารย์ (นวม) วัดอนงคาราม, สมเด็จพระพุฒาจารย์ (เข้ม) วัดโพธิ์, หลวงพ่อคง วัดซำป่าง่าม, หลวงปู่บุญ วัดกลางบางแก้ว, หลวงปู่รอด วัดทุ่งศรีเมือง, หลวงพ่อพุ่ม วัดบางโคล่, หลวงพ่อพริ้ง วัดบางปะกอก, หลวงพ่อฉาย วัดพนัญเชิง, หลวงพ่อไปล่ วัดกำแพง, หลวงพ่อเดิม วัดหนองโพธิ์, หลวงพ่ออี๋วัดสัตหีบ, หลวงพ่อคง วัดบางกะพ้อม, หลวงพ่อรุ่ง วัดท่ากระบือ, หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก, หลวงพ่อจาด วัดบางกระเบา, หลวงพ่อสดวัดปากนํ้า, หลวงพ่อเผือก วัดกิ่งแก้ว, หลวงพ่อสนธิ์ วัดสุทัศน์ ฯลฯ

     การจัดสร้าง “เหรียญพระแก้วมรกต ปีพ.ศ.2475 ฉลองกรุงฯ 150 ปี” สร้างเป็นเนื้อทองคำ เนื้อเงิน เนื้อนิเกิล และเนื้อทองแดง ลักษณะเป็นเหรียญปั๊มพิมพ์กลมแบน ขอบเรียบ ด้านหน้าเป็นองค์พระแก้วมรกต ประทับนั่งเหนืออาสนะ ฐานบัวคว่ำบัวหงาย ภายในซุ้มเรือนแก้ว มีผ้าทิพย์ห้อย และดอกไม้อยู่โดยรอบ

     ด้านหลังเป็นรูปยันต์ ‘กงจักร’ มีอักษรจารึกมรรค 8 อักขระขอมที่ปรากฏ คือ ‘ทิ’ คือ สัมมาทิฐิ ‘สํ’ คือ สัมมาสังกัปโป ‘วา’ คือ สัมมาวาจา ‘กํ’ คือสัมมากัมมันโต ‘อา’ คือ สัมอาชิโว ‘วา’ คือ สัมมาวายาโม ‘ส’ คือ สัมมาสติและ ‘สํ’ คือ สัมมาสมาธิ ที่ริมขอบเหรียญด้านหลังจะมีอักษรประทับชื่อผู้ผลิตแบ่งเป็น 2 บล็อก ได้แก่บล็อกนอก และบล็อกใน

     บล็อกนอก หรือบล็อกเจนีวา คือ บล็อกที่สั่งทำจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ด้านหลังล่างสุดจะอักษรระบุไว้ว่า “Georges Hantz Geneve U.G.D.” เป็นบล็อกที่ได้รับความนิยมมากที่สุด

      สำหรับบล็อกในนั้น เนื่องจากมีผู้บริจาคเงินเป็นจำนวนมาก จึงต้องมีการจัดสร้างเพิ่มกันภายในประเทศ หลายโรงงาน ซึ่งจะมีอยู่หลายบล็อกด้วยกันอาทิบล็อกเพาะช่าง จุดสังเกต คือ จะมีอักษรบ่งบอกอยู่ที่ด้านหลังเหรียญ

      นอกจากนี้ยังมีเหรียญพระแก้วมรกตบล็อกหลังหนังสือ ซึ่งเป็นอีกแบบหนึ่งซึ่งพบเห็นกันน้อยมาก เป็นเหรียญปั๊มพิมพ์กลมแบน มีหูเชื่อม ลักษณะด้านหน้าเป็นองค์พระแก้วมรกต ประทับนั่งบนฐานบัวควํ่าบัวหงาย ภายในซุ้มเรือนแก้ว มีผ้าทิพย์ห้อย และดอกไม้อยู่โดยรอบ 

     แต่ในส่วนของด้านหลัง จะมีความแปลกต่างไปจากกัน คือ ด้านหลังของเหรียญจะมีจารึกอักษร 5 บรรทัด ข้อความว่า “ที่ระฤก ในงานฉลองวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ครบรอบ ๑๕๐ ปีพ.ศ.๒๔๗๕”

ขอขอบคุณข้อมูลบางส่วนจาก Google